ลองดูตัวอย่างร้านน้ำองุ่นที่ขายวันละ 4 ชั่วโมง ได้วันละ 8,000
คนดูเกือบแสนห้าหมื่น และคอมเมนต์เกือบทุกอันถามเหมือนกัน
“แล้วของเราล่ะ ต้องเสียเท่าไหร่”
พลอยอ่านแล้วคิดว่า คำตอบที่ตรงที่สุดคือ “แล้วแต่ค่ะ”
เพราะยอดขายเท่ากัน แต่เป็นบุคคลหรือบริษัท หักเหมาหรือหักจริง ภาษีต่างกันได้เกือบ 3 เท่า
บทความนี้พลอยเลยคิดให้ดูทุกแบบ ด้วยตัวเลขเดียวกัน
ปล. ตัวเลขในบทความสมมติว่าขายทุกวันไม่มีวันหยุด และยังไม่นับลดหย่อนอื่นนอกจากลดหย่อนส่วนตัวนะคะ
1. ความเข้าใจผิด “ยังไม่ถึง 1.8 ล้าน ไม่ต้องเสียภาษี”
คนส่วนใหญ่เอาสองเรื่องมาปนกันค่ะ
1.8 ล้าน เป็นเกณฑ์ของ VAT เท่านั้น ไม่ใช่เกณฑ์เริ่มเสียภาษีเงินได้
ภาษีเงินได้คิดตั้งแต่บาทแรกที่มีกำไร (หรือเงินได้หลังหักค่าใช้จ่าย) เพียงแต่บุคคลธรรมดาได้ยกเว้นเงินได้สุทธิ 150,000 แรก และบริษัท SME ได้ยกเว้นกำไร 300,000 แรก
ร้านที่ขายปีละ 1 ล้านก็มีภาษีเงินได้ได้ แม้ไม่ต้องจด VAT
VAT ดู “ยอดขาย” ภาษีเงินได้ดู “กำไร” สองตัวนี้คนละเกณฑ์
2. ใช้กับใครบ้าง ยอดขายเท่ากัน ภาษีไม่เท่ากัน
| รูปแบบ | ภาษีเงินได้คิดยังไง | VAT |
|---|---|---|
| บุคคลธรรมดา หักเหมา | ยอดขาย − 60% − ลดหย่อน → อัตราก้าวหน้า 5–35% | เกิน 1.8 ล้านต้องจด |
| บุคคลธรรมดา หักตามจริง | ยอดขาย − ต้นทุนจริงที่มีหลักฐาน − ลดหย่อน → 5–35% | เกิน 1.8 ล้านต้องจด |
| บริษัท หรือ หจก. SME | กำไรสุทธิ 300,000 แรกยกเว้น ส่วนเกินถึง 3 ล้าน 15% | เกิน 1.8 ล้านต้องจด |
| ขายของที่ยกเว้น VAT เช่น ผักผลไม้สดไม่แปรรูป | เหมือนแถวบนตามรูปแบบ | ไม่ต้องจด แม้เกิน 1.8 ล้าน |
น้ำองุ่นคั้นสดนับเป็นของที่แปรรูปแล้ว จึงอยู่ในระบบ VAT ตามปกติ (โดยประมาณ เช็กกับนักบัญชีสำหรับสินค้าของคุณ)
หักเหมา 60% มาจากไหน ตั้งแต่ปีภาษี 2560 เงินได้จากธุรกิจส่วนใหญ่ (เงินได้ประเภทที่ 8) หักค่าใช้จ่ายเหมาได้ 60% ตาม พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 629 บางอาชีพได้อัตราอื่น
3. คิดเลขให้ดู ร้านน้ำองุ่นวันละ 8,000
ยอดขายทั้งปี 8,000 × 365 = 2,920,000 บาท
แบบ A บุคคลธรรมดา หักเหมา 60%
2,920,000 − 1,752,000 (เหมา 60%) − 60,000 (ลดหย่อนส่วนตัว) = เงินได้สุทธิ 1,108,000
ภาษีขั้นบันได = 0 + 7,500 + 20,000 + 37,500 + 50,000 + (108,000 × 25%) = 142,000 บาท
แบบ B บุคคลธรรมดา หักตามจริง (ต้นทุนจริง 70% มีบิลครบ)
2,920,000 − 2,044,000 − 60,000 = เงินได้สุทธิ 816,000
ภาษี = 65,000 + (66,000 × 20%) = 78,200 บาท
แบบ C บริษัท SME กำไรสุทธิ 20%
กำไร 584,000 → (584,000 − 300,000) × 15% = 42,600 บาท (ยังไม่รวมภาษีเงินเดือน หรือ ปันผลที่เจ้าของรับออกมา)
| แบบ | ภาษีเงินได้โดยประมาณ |
|---|---|
| A บุคคล หักเหมา 60% | 142,000 |
| B บุคคล หักจริง (ต้นทุน 70%) | 78,200 |
| C บริษัท SME (กำไร 20%) | 42,600 |
บุคคลธรรมดาที่มีเงินได้ประเภทนี้ตั้งแต่ 1 ล้านขึ้นไป ต้องเทียบกับภาษีขั้นต่ำ 0.5% ของเงินได้ด้วย ร้านนี้ = 14,600 ต่ำกว่าทุกแบบข้างบน เลยไม่มีผล (อ่านต่อ คำนวณภาษีแล้วได้ 0 ทำไมยังต้องเสีย 0.5%)
ส่วน VAT
ขายวันละ 8,000 ยอดสะสมเกิน 1.8 ล้านราววันที่ 226 ของปี (ปลายสิงหาคม) ต้องยื่นจดภายใน 30 วันนับจากวันนั้น
พอจดแล้วถ้าไม่ขึ้นราคา VAT ก็อยู่ในราคาเดิม ยอด 8,000 มีภาษีขาย 8,000 × 7/107 ≈ 523 บาทต่อวัน หักภาษีซื้อที่มีใบกำกับเต็มรูปได้ ส่วนที่เหลือคือเงินที่ต้องนำส่ง (อ่านต่อ จด VAT แล้วกำไรหายไป 7% เลยไหม)
อัตรา VAT 7% เป็นอัตราลดชั่วคราวที่ต่ออายุมาตลอด รอบล่าสุดรายงานว่าถึง 30 ก.ย. 2570 (โดยประมาณ เช็กประกาศล่าสุดกับนักบัญชี)
ยอดขายเท่ากัน ภาษีเงินได้ต่างกันเกือบ 3 เท่า เพราะรูปแบบกิจการกับหลักฐานต้นทุน
4. สรรพากรรู้ยอดขายร้านเล็กได้ยังไง และถ้าเกินแล้วไม่ได้จด
ร้านที่รับเงินผ่าน QR หรือพร้อมเพย์ ยอดทุกบาทอยู่ใน statement ธนาคาร และธนาคารมีหน้าที่รายงานธุรกรรมที่เข้าเกณฑ์ให้สรรพากร (อ่านต่อ ธนาคารส่งข้อมูลบัญชีเราให้สรรพากรตอนไหน)
ถ้าเกิน 1.8 ล้านแล้วไม่จด สรรพากรเก็บ VAT ย้อนหลังจากยอดขาย โดยไม่มีภาษีซื้อให้หัก บวกเบี้ยปรับและเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน (อ่านต่อ ขายเกิน 1.8 ล้านไม่จด VAT โดนย้อนหลังเท่าไหร่)
ฝั่งภาษีเงินได้ บุคคลธรรมดาที่มีเงินได้จากธุรกิจต้องยื่นทั้งครึ่งปี (ภ.ง.ด.94) และสิ้นปี (ภ.ง.ด.90) บริษัทยื่น ภ.ง.ด.51 กลางปีและ ภ.ง.ด.50 ปลายปี
รู้ตัวเลขก่อนสรรพากรทัก ถูกกว่ารู้หลังจดหมายมาถึงบ้านเสมอ
5. รู้ตัวเลขของตัวเองก่อนสิ้นปี ทำยังไง
สิ่งที่พลอยอยากให้ทุกคนทำมี 3 อย่างค่ะ
หนึ่ง จดยอดขายทุกวัน รวมทุกช่องทาง เงินสด โอน QR แพลตฟอร์ม เพราะเกณฑ์ 1.8 ล้านนับรวมทุกช่องทาง
สอง เก็บบิลต้นทุนไว้ตั้งแต่ต้นปี แม้ตอนนี้หักเหมา ปลายปีจะได้เทียบได้ว่าหักจริงคุ้มกว่าไหม (แบบ B ประหยัดกว่าแบบ A เกือบ 64,000)
สาม ดูยอดสะสมทุกเดือน ไม่ใช่รอดูตอนธันวาคม
ทำใน Paypers
ใน Paypers สามข้อนี้ทำใน LINE ได้เลยค่ะ
ปิดร้านแล้วพิมพ์ “ขาย น้ำองุ่น 8000” ระบบบันทึกเป็นรายรับ ถ้าระบุธนาคารในข้อความ ระบบจับคู่กับช่องทางที่ตั้งไว้ ไม่ระบุถือเป็นเงินสด ต้นทุนก็ถ่ายบิลส่งเข้ามาให้ AI อ่าน
อยากรู้ยอด พิมพ์ถามบอทว่า “รายรับเดือนนี้เท่าไหร่” ได้ยอดรวมแยกตามบัญชีรับเงิน หรือ “กำไรเดือนนี้” ได้รายรับ รายจ่าย กำไรในคำตอบเดียว ส่วนยอดรับทั้งปีดูได้บนเว็บหน้ารายรับ
Paypers ไม่ได้คำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาหรือยื่นแบบแทนนะคะ มันทำให้คุณมียอดขายและต้นทุนที่เชื่อถือได้ เอาไปคุยกับนักบัญชีได้ตั้งแต่กลางปี
อ่านเจาะลึกทีละเรื่อง
บทนี้เป็นภาพรวมของหมวด ภาษีพ่อค้าแม่ค้าและบุคคลธรรมดา เลือกอ่านต่อตามเรื่องที่คุณเจอ
คำถามที่พบบ่อย
ขายได้วันละ 8,000 ต้องจด VAT ไหม
ถ้าขายทุกวัน ยอดทั้งปี 2.92 ล้าน เกิน 1.8 ล้าน ต้องจดภายใน 30 วันนับจากวันที่ยอดเกิน
ยังไม่ถึง 1.8 ล้าน ต้องเสียภาษีไหม
ไม่ต้องจด VAT แต่ยังมีภาษีเงินได้ถ้าเงินได้สุทธิเกิน 150,000 (บุคคล) หรือกำไรเกิน 300,000 (บริษัท SME)
พ่อค้าแม่ค้าหักค่าใช้จ่ายเหมาได้กี่ %
เงินได้จากธุรกิจส่วนใหญ่หักเหมาได้ 60% ตาม พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 629 หรือเลือกหักตามจริง
หักเหมากับหักจริง แบบไหนคุ้มกว่า
ถ้าต้นทุนจริงเกิน 60% และมีหลักฐานครบ หักจริงคุ้มกว่า ถ้าต่ำกว่า 60% หักเหมาคุ้มกว่า
ทำไมบริษัทเสียภาษีน้อยกว่า
เพราะคิดจากกำไรจริงและ SME ยกเว้น 300,000 แรก แต่มีต้นทุนทำบัญชีและภาษีตอนเอาเงินออกมาใช้ส่วนตัวด้วย
เกิน 1.8 ล้านแล้วไม่จด VAT เกิดอะไร
ถูกเก็บ VAT ย้อนหลังจากยอดขายโดยไม่มีภาษีซื้อให้หัก พร้อมเบี้ยปรับและเงินเพิ่ม
ขายผลไม้สดต้องจด VAT ไหม
พืชผลเกษตรที่ไม่แปรรูปได้ยกเว้น VAT แต่น้ำผลไม้คั้นสดหรือของแปรรูปต้องเข้าระบบ VAT เมื่อเกินเกณฑ์



