พลอยมีเพื่อนขายเค้กโฮมเมดออนไลน์มาสามปี
พอถามว่ายื่นภาษีหรือยัง เธอตอบทันทีว่า
“ไม่ต้องยื่นหรอก คำนวณแล้วภาษีเป็นศูนย์”
เธอคิดถูกครึ่งเดียว ภาษีอาจเป็นศูนย์จริง
แต่การ “ไม่ยื่น” กับการ “ยื่นแล้วภาษีเป็นศูนย์” ไม่เหมือนกันเลยค่ะ ต่างกันทั้งเรื่องค่าปรับ เงินที่ควรได้คืน และจำนวนปีที่สรรพากรย้อนกลับมาดูได้
ปล. ตัวเลขเกณฑ์ในบทความนี้เป็นของภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาตามที่กรมสรรพากรประกาศไว้ ณ วันที่เขียน ถ้ามีการปรับเกณฑ์ให้ดูประกาศล่าสุดนะคะ
1. ความเข้าใจผิด “ไม่มีภาษี = ไม่ต้องยื่น”
กฎการยื่นแบบไม่ได้ดูที่บรรทัดสุดท้ายว่าต้องจ่ายเท่าไหร่
แต่ดูที่บรรทัดแรก คือเงินที่ได้รับทั้งปี หรือสถานะของธุรกิจ
ใช้กับใครบ้าง
| ใคร หรือ แบบไหน | ภาษีเป็น 0 ต้องยื่นไหม | เงื่อนไข |
|---|---|---|
| บุคคลธรรมดา เงินเดือนอย่างเดียว | ต้องยื่น ถ้าเกิน 120,000 (โสด) หรือ 220,000 (สมรส) | ภ.ง.ด.91 |
| บุคคลธรรมดา มีเงินได้อื่น (ขายของ ร้านอาหาร ฟรีแลนซ์ ให้เช่า รับเหมา) | ต้องยื่น ถ้าเกิน 60,000 (โสด) หรือ 120,000 (สมรส) | ภ.ง.ด.90 และ ภ.ง.ด.94 กลางปีถ้ามีเงินได้ 40(5)–(8) |
| บริษัท หรือ หจก. | ต้องยื่นทุกปี แม้ขาดทุนหรือยังไม่มีรายได้ | ภ.ง.ด.50 และ ภ.ง.ด.51 |
| ผู้จด VAT (บุคคลหรือบริษัท) | ต้องยื่นทุกเดือน แม้ไม่มียอดขาย | ภ.พ.30 |
| ผู้จ่ายที่ต้องหัก ณ ที่จ่าย | เดือนไหนไม่มีการจ่ายที่ต้องหัก ไม่ต้องยื่น | ภ.ง.ด.3 หรือ 53 |
| เงินได้ไม่ถึงเกณฑ์ | ไม่บังคับ | ถ้าถูกหัก ณ ที่จ่ายไว้ ยื่นเพื่อขอคืนได้ |
เกณฑ์ยื่นดูเงินที่เข้า ไม่ใช่ภาษีที่ออก
2. คิดเลขให้ดู ภาษี 0 แต่ไม่ยื่นแล้วเสียอะไร
เคสที่เห็นบ่อยที่สุดคือฟรีแลนซ์มือใหม่
น้องคนหนึ่งรับงานออกแบบทั้งปีได้ 150,000 บาท ลูกค้าหัก ณ ที่จ่าย 3% ไว้ รวม 4,500 บาท
คำนวณภาษี (40(2))
- หักค่าใช้จ่าย 50% = 75,000
- ลดหย่อนส่วนตัว 60,000
- เงินได้สุทธิ 15,000 อยู่ในช่วงยกเว้น 150,000 แรก
ภาษีที่ต้องจ่าย = 0
แต่เงินได้ 150,000 เกินเกณฑ์ 60,000 จึง ต้องยื่น
ถ้ายื่น ได้เงินที่ถูกหักไว้คืน 4,500 บาท
ถ้าไม่ยื่น เงิน 4,500 นั้นก็อยู่กับสรรพากรไปเฉยๆ และยังมีค่าปรับฐานไม่ยื่นแบบตามกำหนด (ไม่เกิน 2,000 บาท โดยประมาณ เช็กกับนักบัญชี)
ฝั่งธุรกิจก็เหมือนกัน
บริษัทเปิดใหม่ปีแรกยังไม่มีรายได้ ก็ต้องยื่น ภ.ง.ด.50 และส่งงบการเงิน
ร้านที่จด VAT แล้วปิดร้านทั้งเดือน ก็ต้องยื่น ภ.พ.30 ยอดศูนย์
ภาษีศูนย์ไม่ได้แปลว่าหน้าที่ศูนย์ บางคนยังมีเงินรอให้ไปขอคืนด้วยซ้ำ
3. ยื่นไว้ กับไม่ยื่นเลย สรรพากรย้อนหลังได้ต่างกันแค่ไหน
นี่คือเหตุผลที่พลอยอยากให้ทุกคนยื่นทุกปีค่ะ
| สถานะ | สรรพากรเรียกตรวจได้ประมาณ |
|---|---|
| ยื่นแบบแล้ว กรณีปกติ | 2 ปีนับจากวันยื่น |
| ยื่นแบบแล้ว แต่มีเหตุอันควรเชื่อว่าหลีกเลี่ยงภาษี | ขยายได้ถึง 5 ปี (มาตรา 19) |
| ไม่เคยยื่นเลย | ไม่มีกรอบข้างต้น ใช้อายุความทั่วไปราว 10 ปี |
ตัวเลข 2 ปีและ 10 ปีเป็นหลักที่ใช้กันทั่วไป โดยประมาณ เคสจริงให้เช็กกับนักบัญชีนะคะ ส่วนกรอบ 5 ปีตามมาตรา 19 มีคำพิพากษาฎีกาที่ 3773/2532 ยืนยัน
พูดง่ายๆ ยื่นแบบเท่ากับปิดประตูปีเก่าเร็วขึ้น
ไม่ยื่นเลย ประตูเปิดค้างไว้เกือบสิบปี
และสรรพากรมีข้อมูลเงินเข้าหลายทาง ทั้งจากผู้จ่ายที่ยื่นหัก ณ ที่จ่าย และจากธนาคาร อ่านต่อที่ ธนาคารส่งข้อมูลบัญชีเราให้สรรพากรตอนไหน
ยื่นทุกปี แม้ภาษีเป็นศูนย์ คือประกันที่ถูกที่สุดที่เจ้าของธุรกิจซื้อได้
4. ไม่ได้ยื่นมาหลายปีแล้ว ทำยังไง
อย่าเพิ่งตกใจค่ะ ถ้าปีไหนภาษีเป็นศูนย์จริง การยื่นย้อนหลังมักเสียแค่ค่าปรับไม่ยื่นตามกำหนด
- ไล่เงินได้แต่ละปี จาก statement ใบ 50 ทวิ และยอดขาย
- ดูว่าปีไหนเกินเกณฑ์บ้าง ปีที่ไม่ถึงเกณฑ์ไม่บังคับ
- ยื่นย้อนหลังทีละปี ปีที่มีภาษีต้องจ่าย จะมีเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนของภาษีที่ค้าง
- ปีที่ถูกหัก ณ ที่จ่ายไว้เกิน สิทธิขอคืนภาษีมีกำหนดเวลา ถ้าเกินกำหนดอาจขอคืนไม่ได้แล้ว (โดยประมาณ 3 ปีนับจากวันสุดท้ายของกำหนดยื่น เช็กกับนักบัญชี)
ถ้ามีจดหมายจากสรรพากรมาก่อน อ่านต่อที่ ได้จดหมายจากสรรพากร ต้องกลัวไหม
5. ยื่นแล้วต้องเก็บหลักฐานไว้ด้วย ไม่งั้นก็ตอบไม่ได้
ยื่นแบบทำให้กรอบเวลาสั้นลง แต่ถ้าถูกเรียกตรวจในกรอบนั้น เราต้องมีหลักฐานรายรับรายจ่ายให้ดู
ปัญหาคือบิลกระดาษเก่าสองสามปี ส่วนใหญ่จางหายหรือหาไม่เจอแล้ว
ทางที่พลอยใช้คือเก็บเป็นไฟล์ตั้งแต่วันที่ได้บิล
ทำใน Paypers
ถ้าใช้ Paypers ส่งรูปใบเสร็จหรือสลิปเข้า LINE ได้เลย บิลเก่าที่เพิ่งเจอก็บันทึกย้อนหลังได้ถึงปีปัจจุบันลบ 5 ปี เมื่อเชื่อม Google ไฟล์หลักฐานถูกอัปโหลดเข้า Google Drive ของเจ้าของ แยกโฟลเดอร์ตามธุรกิจ ปี และเดือนให้อัตโนมัติ (ทุกแพ็กเกจ) พอถึงเวลายื่นแบบ ดาวน์โหลด Excel รายรับรายปีไปให้นักบัญชีดูได้
Paypers เก็บและสรุปตัวเลขให้ แต่ไม่ได้ยื่นภาษีแทนนะคะ การยื่นแบบยังทำผ่าน e-Filing ของกรมสรรพากรหรือนักบัญชีของคุณ
ยื่นทุกปีเพื่อปิดประตู เก็บบิลทุกใบเผื่อมีคนเคาะประตู
คำถามที่พบบ่อย
รายได้เท่าไหร่ถึงต้องยื่นภาษี
โสดมีเงินเดือนอย่างเดียวเกิน 120,000 บาท หรือมีเงินได้อื่นเกิน 60,000 บาท สมรสใช้ 220,000 และ 120,000 บาท
คำนวณแล้วภาษีเป็น 0 ต้องยื่นไหม
ต้องยื่นถ้าเงินได้ถึงเกณฑ์ เพราะเกณฑ์ดูที่เงินได้ ไม่ใช่ภาษีที่ต้องจ่าย
บริษัทขาดทุนต้องยื่น ภ.ง.ด.50 ไหม
ต้องยื่นทุกปี แม้ขาดทุนหรือยังไม่มีรายได้
จด VAT แล้วเดือนไหนไม่มียอดขาย ต้องยื่น ภ.พ.30 ไหม
ต้องยื่นทุกเดือน แม้ยอดเป็นศูนย์
ยื่นภาษีแล้วสรรพากรตรวจย้อนหลังได้กี่ปี
ปกติเรียกตรวจได้ภายใน 2 ปีนับจากวันยื่น และขยายได้ถึง 5 ปีถ้ามีเหตุสงสัยว่าหลีกเลี่ยงภาษี (มาตรา 19)
ไม่เคยยื่นภาษีเลย สรรพากรย้อนได้กี่ปี
ไม่มีกรอบ 2 หรือ 5 ปี ใช้อายุความทั่วไปราว 10 ปี (โดยประมาณ)
ถูกหัก ณ ที่จ่ายไว้ แต่ภาษีเป็น 0 ทำยังไง
ยื่นแบบเพื่อขอคืนภาษีที่ถูกหักไว้ได้ ถ้าไม่ยื่นก็ไม่ได้คืน
