จด VAT แล้วกำไรหาย 7% จริงไหม คิดเลขให้ดู 3 แบบ

เมื่ออาทิตย์ก่อนมีคนทักมาถามพลอยว่า “ยอดขายปีนี้จะแตะ 1.8 ล้านแล้ว ถ้าจด VAT กำไรหนูหายไป 7% เลยใช่ไหม”

พลอยถามกลับว่าตอนนี้ขายของชิ้นละเท่าไหร่ ต้นทุนเท่าไหร่

เขาตอบว่าขาย 1,000 ต้นทุน 950 กำไร 50 บาท แล้วให้ลูกค้าเครดิต 30 วันด้วย

พลอยเงียบไปแป๊บหนึ่งค่ะ เพราะคำตอบจริงๆ มันแย่กว่า “หายไป 7%” เยอะ

ร้านนี้ถ้าขึ้นราคาไม่ได้ VAT ต่อชิ้นคือ 65 บาท แต่กำไรมีแค่ 50 ขายชิ้นหนึ่งก็ขาดทุน 15 บาท ยิ่งขายยิ่งเจ็บ

แต่ในทางกลับกัน พลอยก็รู้จักร้านที่จด VAT แล้วกำไรต่อชิ้น เพิ่มขึ้น ด้วยซ้ำ เพราะได้ภาษีซื้อคืนมา

ความต่างอยู่ที่ “ลูกค้าเป็นใคร” กับ “ซื้อของจากใคร” ไม่ใช่ที่ตัวเลข 7%

ปล. บทความนี้พูดเฉพาะเรื่องกำไรหลังจด VAT นะคะ ถ้าใครยังสงสัยว่าต้องจดเมื่อไหร่ ไม่จดโดนอะไร ไปอ่านบทความ “ไม่จด VAT เกิน 1.8 ล้าน โดนปรับเท่าไหร่” ก่อนได้ค่ะ

1. ความเข้าใจผิด “จด VAT = กำไรโดนหัก 7%”

คนส่วนใหญ่คิดแบบนี้ค่ะ

ขายของ 1,000 บาท จด VAT แล้วต้องส่งสรรพากร 70 บาท กำไรเลยหาย 70 บาท

ผิด 2 จุดค่ะ

จุดแรก กฎหมายเขียนไว้ชัดว่าผู้ประกอบการจดทะเบียนมีหน้าที่ เรียกเก็บ ภาษีมูลค่าเพิ่มจากผู้ซื้อ (มาตรา 82/4) แปลว่าโดยหลักแล้ว 7% นี้ไม่ใช่เงินของเรา เราเป็นแค่คนเก็บแทนรัฐ

จุดที่สอง ตอนเราซื้อของเข้าร้านจากคนที่จด VAT เราก็โดนเขาเก็บ 7% มาเหมือนกัน ก้อนนั้นเรียกว่า “ภาษีซื้อ” และกฎหมายให้เอามาหักออกจากภาษีขายก่อนส่งสรรพากร (มาตรา 82/3)

ของที่ส่งสรรพากรจริงๆ คือ ภาษีขาย − ภาษีซื้อ ไม่ใช่ 7% ของยอดขายเต็มๆ

VAT ไม่ได้กินกำไรเราโดยตรง มันกินกำไรเราก็ต่อเมื่อเราผลักไปให้ลูกค้าไม่ได้ และดึงกลับจากซัพพลายเออร์ไม่ได้

2. จด VAT แล้วกำไรเปลี่ยนยังไง? คิดเลขให้ดู 3 แบบ

สมมติร้านเพื่อนพลอย ขายของชิ้นละ 1,000 บาท ต้นทุน 800 บาท กำไร 200 บาท ก่อนจด VAT

ลูกค้าจ่าย 1,070 บาท แล้ว 7% ไปไหน

ลูกค้าจ่าย1,070
ราคาสินค้าของร้าน1,000
ภาษีขาย (เงินของลูกค้า)70.00
หักภาษีซื้อตอนซื้อของ 800 บาท−52.34
นำส่งสรรพากรจริง17.66

แบบ A ในบทความ ขึ้นราคาได้และซื้อของจากร้านที่จด VAT กำไรต่อชิ้นเป็น 252.34 บาท (ก่อนจด VAT 200 บาท)

ทีนี้ลองดูว่าหลังจด VAT แล้ว กำไรไปทางไหนได้บ้าง

สถานการณ์	ราคาขายรวม VAT	ภาษีขาย	ภาษีซื้อ	กำไรต่อชิ้น	เทียบกับ 200
A. ขึ้นราคาได้ + ซื้อจากคนจด VAT	1,070	70.00	52.34	252.34	เพิ่ม 52
B. ขึ้นราคาไม่ได้ + ซื้อจากคนจด VAT	1,000	65.42	52.34	186.92	ลด 13
C. ขึ้นราคาไม่ได้ + ซื้อจากคนไม่จด VAT	1,000	65.42	0	134.58	ลด 65

ตัวเลขปัดทศนิยม 2 ตำแหน่ง วิธีคิด ราคารวม VAT ÷ 1.07 = ราคาก่อน VAT, ภาษี = ราคารวม × 7/107

แบบ A คือร้านที่ลูกค้าเป็นบริษัท (B2B) ลูกค้าเขาจด VAT อยู่แล้ว เราบวก 7% เขาก็เอาไปเคลมต่อ ไม่มีใครเดือดร้อน ส่วนต้นทุน 800 ที่เราเคยจ่าย ตอนนี้แยกได้ว่าเป็นของ 747.66 + ภาษีซื้อ 52.34 ที่เอาคืนได้ กำไรเลย เพิ่ม จาก 200 เป็น 252

แบบ B คือร้านที่ขายให้คนทั่วไป ขึ้นราคาไม่ได้เพราะคู่แข่งขาย 1,000 เท่ากัน เราต้องถือว่า 1,000 นั้นรวม VAT แล้ว ภาษีขาย 65.42 แต่ยังได้ภาษีซื้อ 52.34 มาหัก กำไรลดแค่ 13 บาท คิดเป็น 6.5% ของกำไร ไม่ใช่ 7% ของยอดขาย

แบบ C คือร้านที่เจ็บจริง ขึ้นราคาไม่ได้ แล้วซื้อของจากตลาดนัด จากพ่อค้าแม่ค้ารายย่อย จากโรงงานเล็กที่ไม่ได้จด VAT เลยไม่มีใบกำกับภาษีมาเคลม ต้องแบก 65.42 เต็มๆ กำไรหายไป 1 ใน 3

คำถามที่ต้องถามตัวเองไม่ใช่ “VAT กี่เปอร์เซ็นต์” แต่คือ “ลูกค้าฉันเคลม VAT ได้ไหม และซัพพลายเออร์ฉันออกใบกำกับภาษีให้ได้ไหม”

ข้อควรระวังเรื่องภาษีซื้อ

ภาษีซื้อที่หักได้ต้องมีใบกำกับภาษีเต็มรูปที่ถูกต้อง ถ้าไม่มีใบกำกับ หรือใบกำกับไม่สมบูรณ์ หรือเป็นค่ารับรองลูกค้า หรือไม่เกี่ยวกับกิจการ จะเอามาหักไม่ได้ (มาตรา 82/5)

และถ้ามีภาษีซื้อเหลือ (ซื้อเยอะกว่าขายในเดือนนั้น) ก็ยกไปหักเดือนถัดไปได้ ไม่หายไปไหน (มาตรา 82/3)

3. ตั้งราคายังไงหลังจด VAT ไม่ให้งง (และไม่ให้ขาดทุนโดยไม่รู้ตัว)

หลังจด VAT ปัญหาแรกที่เจอไม่ใช่ภาษี แต่คือ “ตอบราคาลูกค้ายังไง”

ถ้าราคาเดิมของเราคือราคาก่อน VAT กด ราคา × 1.07 ได้เลย เช่น 2,200 × 1.07 = 2,354 บาท

ถ้าบนเครื่องคิดเลขกด 2200 + 7 % ก็ได้ 2,354 เหมือนกัน บางรุ่นมีปุ่ม TAX+ ตั้งค่าไว้ที่ 7 แล้วกดทีเดียวจบ

แต่ที่คนพลาดบ่อยคือตอน “ถอด” VAT ออก

เห็นราคารวม 2,354 แล้วกด − 7% จะได้ 2,189.22 ซึ่งผิดค่ะ

ที่ถูกคือ 2,354 ÷ 1.07 = 2,200 หรือถ้าอยากรู้ยอดภาษีอย่างเดียวให้คิด 2,354 × 7 ÷ 107 = 154

ลำดับที่ถูกเวลามีส่วนลด ราคา → หักส่วนลด → ค่อยบวก VAT 7%

เพราะส่วนลดที่แสดงในใบกำกับภาษีไม่นับเป็นฐานภาษี (มาตรา 79(1)) ถ้าบวก VAT ก่อนแล้วค่อยลด ตัวเลขภาษีในใบกำกับจะไม่ตรง

ส่วนใบกำกับภาษีเต็มรูปต้องแยกให้เห็นชัดว่า มูลค่าสินค้าเท่าไหร่ ภาษีเท่าไหร่ รวมเท่าไหร่ (มาตรา 86/4)

ตั้งราคาใหม่ทั้งร้านวันเดียวที่จด VAT ดีกว่ามาตั้งทีละชิ้นตอนลูกค้าถาม

4. กระแสเงินสด จุดที่เจ็บกว่าตัวเลขกำไร

ย้อนกลับไปที่ร้านที่ถามพลอยตอนแรก ให้ลูกค้าเครดิต 30 วัน

ปัญหาคือ VAT ไม่รอลูกค้าจ่ายค่ะ

ความรับผิดในการเสีย VAT ของการขายสินค้าเกิดตอน ส่งมอบของ ไม่ใช่ตอนได้เงิน (มาตรา 78) และถ้าลูกค้าโอนมาก่อนส่งของ ความรับผิดเกิดตั้งแต่วันที่รับเงิน

แปลว่าส่งของวันที่ 20 ตุลาคม ต้องยื่น ภ.พ.30 ของเดือนตุลาคมภายในวันที่ 15 พฤศจิกายน (ยื่นออนไลน์ได้เวลาเพิ่มอีกหน่อย เช็กประกาศล่าสุด) ทั้งที่ลูกค้าอาจจ่ายเงินเรา 20 พฤศจิกายน

ร้านที่กำไรบาง ให้เครดิต และต้องสำรอง VAT ส่งก่อน นี่แหละที่หลายคนเริ่มกู้มาหมุนโดยไม่รู้ตัว

ตัวอย่าง ขายเดือนละ 500,000 รวม VAT ภาษีขายประมาณ 32,700 ถ้าภาษีซื้อมีแค่ 10,000 ต้องสำรองส่งทุกเดือน 22,700 บาท ก่อนที่เงินลูกค้าจะเข้า

ถ้าทุนหมุนเวียนไม่พอ ตรงนี้คือกำแพงจริงๆ ไม่ใช่เรื่อง 7%

จด VAT แล้วต้องรู้ 2 เลขทุกเดือน ภาษีขายเท่าไหร่ ภาษีซื้อเท่าไหร่ ถ้าไม่รู้ จะส่งสรรพากรด้วยเงินที่ควรเป็นค่าของ

5. ธุรกิจกำไรบางควรทำยังไง ไม่จดได้ไหม?

พลอยขอตอบเรื่อง “ไม่จด” ก่อน

ไม่ได้ค่ะ ถ้ารายรับเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี (พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 432) ต้องจดภายใน 30 วันนับจากวันที่เกิน (มาตรา 81/1, 85/1)

และ 1.8 ล้านนับจาก ยอดขาย ไม่ใช่กำไร เคสคลาสสิกคือพ่อค้าแม่ค้าบอกว่า “ขาย 1,200 ต้นทุน 1,000 กำไรแค่ 200 ยังไม่ถึง 1.8 ล้านเลย” ซึ่งสรรพากรนับที่ 1,200 ค่ะ

ถ้าเกินแล้วไม่จด โดนเบี้ยปรับ 2 เท่าของภาษีที่ต้องเสีย (มาตรา 89(1)) บวกเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน (มาตรา 89/1) และที่เจ็บที่สุดคือตอนโดนประเมินย้อนหลัง จะไม่มีภาษีซื้อมาหักเลย เพราะตอนนั้นเราไม่ได้เก็บใบกำกับภาษีไว้

ทีนี้ถ้าจดแล้วกำไรไม่พอจริงๆ ทำยังไง

ทางที่ 1 เปลี่ยนซัพพลายเออร์เป็นคนที่จด VAT

จากตาราง แบบ C กับแบบ B ต่างกัน 52 บาทต่อชิ้น นั่นคือภาษีซื้อที่เราทิ้งไปเพราะซื้อจากคนไม่จด VAT ถ้าหาเจ้าที่ออกใบกำกับภาษีได้ แม้ราคาแพงกว่านิดหน่อย อาจคุ้มกว่า

ทางที่ 2 หาลูกค้าที่เคลม VAT ได้

ขายให้บริษัท ให้ร้านที่จด VAT เขาไม่สนว่าเราบวก 7% เพราะเขาเอาไปหักต่อ ราคาก่อน VAT ของเราจะไม่ต้องลดเลย

ทางที่ 3 ยอมรับว่าสินค้านี้ไปต่อไม่ได้ แล้วถอย

อันนี้ฟังดูแรง แต่พลอยเห็นด้วยกับคนที่เคยพูดไว้ว่า “เราเอาตัววิ่งชนกำแพงให้มันเปิดทางไม่ได้”

สินค้าที่กำไร 5% ขายแข่งราคา ให้เครดิต 30 วัน และซัพพลายเออร์ไม่จด VAT คือสินค้าที่ไม่มีช่องให้ขยับ ถ้ารายได้นี้เลี้ยงครอบครัว การอยู่กับความเสี่ยงแบบนี้ต่อไปโดยหวังว่าสรรพากรจะไม่เห็น ไม่ใช่แผนค่ะ

ถอยไปหาสินค้าหรือรูปแบบธุรกิจที่กำไรพอรองรับ VAT ได้ ดีกว่าโดนประเมินย้อนหลังแล้วหมดตัว

ทางที่ 4 (ใช้ได้เฉพาะคนที่ยังไม่ถึงเกณฑ์) จดโดยสมัครใจ

ถ้าลูกค้าส่วนใหญ่เป็นบริษัท และซื้อของจากคนจด VAT อยู่แล้ว จดก่อนถึง 1.8 ล้านก็ได้ (มาตรา 81/3) เพราะได้ภาษีซื้อคืนตั้งแต่วันแรก เป็นแบบ A ในตาราง

หมายเหตุ อัตรา VAT ตามกฎหมายคือ 10% (มาตรา 80) แต่ลดเหลือ 7% ด้วยพระราชกฤษฎีกาที่ต่ออายุเป็นคราวๆ ล่าสุด ครม. มีมติขยายถึง 30 กันยายน 2570 ถ้าอ่านบทความนี้หลังจากนั้นให้เช็กประกาศล่าสุดค่ะ

จด VAT ไม่ได้ทำให้กำไรหาย ธุรกิจที่กำไรบางเกินไปต่างหากที่ VAT ทำให้เราเห็นมันชัดขึ้น

ถ้าอยากรู้ว่าตอนนี้ภาษีขายกับภาษีซื้อของร้านตัวเองอยู่ที่เท่าไหร่โดยไม่ต้องเปิด Excel พลอยทำ Paypers ไว้ให้บันทึกผ่าน LINE ได้เลยค่ะ

คำถามที่พบบ่อย

จด VAT แล้วต้องส่งสรรพากร 7% ของยอดขายทั้งหมดเลยไหม

ไม่ใช่ค่ะ ส่งเฉพาะส่วนต่าง ภาษีขายหักภาษีซื้อ ในแต่ละเดือน (มาตรา 82/3)

ขายราคาเดิม 1,000 หลังจด VAT ต้องถือว่ารวม VAT แล้วใช่ไหม

ใช่ค่ะ ถ้าไม่ขึ้นราคา ต้องถอดออกมาเป็นราคาสินค้า 934.58 + ภาษี 65.42

ซื้อของจากตลาดนัดที่ไม่มีใบกำกับภาษี เอามาหักภาษีซื้อได้ไหม

ไม่ได้ค่ะ ภาษีซื้อที่หักได้ต้องมีใบกำกับภาษีเต็มรูปที่ถูกต้อง (มาตรา 82/5)

ลูกค้าให้เครดิต 30 วัน ยังไม่ได้เงิน ต้องส่ง VAT ก่อนไหม

ต้องค่ะ ความรับผิดเกิดตอนส่งมอบสินค้า ไม่ใช่ตอนได้รับเงิน (มาตรา 78)

ถอด VAT ออกจากราคารวมต้องกดยังไง

ราคารวม ÷ 1.07 หรือหาเฉพาะภาษีด้วย ราคารวม × 7 ÷ 107 ไม่ใช่กด −7%

มีส่วนลดให้ลูกค้า บวก VAT ก่อนหรือลดก่อน

ลดก่อนแล้วค่อยบวก VAT 7% เพราะส่วนลดที่แสดงในใบกำกับไม่เป็นฐานภาษี (มาตรา 79(1))

ยอดขายยังไม่ถึง 1.8 ล้าน จด VAT ก่อนได้ไหม

ได้ค่ะ แจ้งขอจดทะเบียนโดยสมัครใจได้ (มาตรา 81/3) เหมาะกับร้านที่ลูกค้าเป็นบริษัท

ภาษีซื้อเดือนนี้มากกว่าภาษีขาย เงินส่วนเกินหายไหม

ไม่หายค่ะ ยกไปหักเดือนถัดไปได้ หรือขอคืนได้ (มาตรา 82/3)