ช่วงยื่นภาษีต้นปี มีน้องคนหนึ่งทักมาถามพลอยว่า
“พี่ หนูรับตัดต่อวิดีโอ ปีนี้ได้ 6 แสน เพื่อนบอกให้กรอกเป็นเงินได้ประเภท 8 จะได้หัก 60% ภาษีเหลือนิดเดียว ทำได้ไหม”
พลอยถามกลับว่า แล้วลูกค้าที่จ้าง เขาหัก 3% แล้วออกใบ 50 ทวิ ให้ไหม
“ออกค่ะ”
ในใบนั้นเขียนว่าเงินได้ประเภทไหน
เงียบไปสักพัก แล้วตอบว่า “40(2)”
นั่นแหละค่ะคำตอบ และสรรพากรก็เห็นใบเดียวกับที่น้องเห็น
ปล. บทความนี้ไม่ได้บอกให้ทุกคนจ่ายภาษีเยอะขึ้นนะคะ แค่บอกว่าช่องไหนของใคร เพราะกรอกถูกตั้งแต่แรกถูกกว่าโดนเรียกย้อนหลังเสมอ
1. ความเข้าใจผิด “เลือกประเภทที่หักได้เยอะสุดก็ได้”
หลายคนคิดว่าตอนยื่นแบบออนไลน์ เราเลือกประเภทเงินได้เองได้ตามใจ
ไม่ใช่ค่ะ ประเภทเงินได้ขึ้นกับ ลักษณะงานจริง ไม่ได้ขึ้นกับว่าเราอยากหักเท่าไหร่
รับจ้างทำงานให้คนอื่นตามที่เขาสั่ง เป็น 40(2)
ซื้อมาขายไป ค้าขาย เป็น 40(8)
เลือกผิดแล้วอัตราหักค่าใช้จ่ายเปลี่ยน ภาษีก็เปลี่ยนทันที
ใช้กับใครบ้าง
| คนแบบไหน | ประเภทที่ถูก | มักกรอกผิดเป็น | ผลถ้ากรอกผิด |
|---|---|---|---|
| ฟรีแลนซ์รับจ้าง (กราฟิก ตัดต่อ เขียนบทความ) | 40(2) หัก 50% ไม่เกิน 100,000 | 40(8) หัก 60% | หักเกิน ภาษีขาด |
| อินฟลูเอนเซอร์ ครีเอเตอร์ | ส่วนใหญ่ 40(2) การแสดงที่เข้าเกณฑ์อาจเป็น 40(8) | 40(8) ทั้งก้อน | หักเกิน |
| ช่างรับเหมา | 40(7) ถ้าจัดหาสัมภาระเอง ถ้าให้แต่แรงงานไม่ใช่ 40(7) | 40(7) ทั้งที่ไม่ได้ซื้อวัสดุ | หักเกินสิทธิ |
| ขายของ ร้านอาหาร ขายออนไลน์ | 40(8) | — | เสี่ยงที่ “แจ้งรายได้ไม่ครบ” มากกว่า |
| ให้เช่าบ้าน ห้อง อาคาร | 40(5) | 40(8) | อัตราหักต่างกัน |
| แพทย์ ทนาย สถาปนิก บัญชี | 40(6) | 40(2) | อัตราหักต่างกัน |
| บริษัท หรือ หจก. | ไม่ใช้ประเภทมาตรา 40 | — | ไม่เกี่ยวกับบทความนี้ |
ประเภทเงินได้ไม่ใช่ตัวเลือก มันคือคำอธิบายว่าเงินก้อนนั้นมาจากอะไร
2. กรอกผิดแล้วภาษีต่างกันเท่าไหร่ คิดเลขให้ดู
น้องตัดต่อวิดีโอ รายได้ทั้งปี 600,000 บาท ไม่มีเงินเดือน หักลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท อย่างเดียว
กรอกถูก เป็น 40(2)
หักค่าใช้จ่าย 50% แต่ไม่เกิน 100,000 บาท
600,000 − 100,000 − 60,000 = เงินได้สุทธิ 440,000
ภาษี = 150,000 แรกยกเว้น + 150,000 × 5% + 140,000 × 10% = 21,500 บาท
กรอกผิด เป็น 40(8)
หักเหมา 60% = 360,000
600,000 − 360,000 − 60,000 = เงินได้สุทธิ 180,000
ภาษี = 30,000 × 5% = 1,500 บาท
ต่างกัน 20,000 บาท ในปีเดียว
สามปีก็หกหมื่น นี่คือเหตุผลที่สรรพากรสนใจเคสนี้มาก
เงินได้ 40(1) เงินเดือน กับ 40(2) ค่าจ้าง ใช้เพดาน 100,000 ร่วมกัน ถ้ามีเงินเดือนอยู่แล้ว ค่าจ้างฟรีแลนซ์แทบไม่ได้หักเพิ่มเลย
40(2) หักได้สูงสุดแสนเดียว 40(8) หักได้ 60% ของทั้งก้อน รายได้ยิ่งสูง ช่องว่างยิ่งกว้าง
3. สรรพากรรู้ได้ยังไง และย้อนหลังได้กี่ปี
รู้ง่ายกว่าที่คิดค่ะ
ตอนลูกค้าจ่ายค่าจ้างแล้วหัก ณ ที่จ่าย ลูกค้าต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.3 (ถ้าเป็นบุคคล) หรือ ภ.ง.ด.53 (ถ้าจ่ายให้นิติบุคคล) ส่งสรรพากรทุกเดือน พร้อมระบุประเภทเงินได้
เลขบัตรประชาชนของเราอยู่ในแบบนั้น ประเภทเงินได้ก็อยู่ในแบบนั้น
พอเรายื่น ภ.ง.ด.90 แล้วกรอกเงินก้อนเดียวกันเป็นอีกประเภท ระบบก็เห็นว่าไม่ตรง
อีกทางคือข้อมูลบัญชีเงินฝาก ธนาคารต้องส่งข้อมูลบัญชีที่รับเงิน 3,000 ครั้งขึ้นไปต่อปี หรือ 400 ครั้งขึ้นไปและยอดรวม 2 ล้านขึ้นไป ให้สรรพากร อ่านต่อที่ ธนาคารส่งข้อมูลบัญชีเราให้สรรพากรตอนไหน
ถ้าถูกตรวจพบ ต้องจ่ายอะไรบ้าง
| ก้อน | คิดยังไง | เคสน้องตัดต่อ (ถูกตรวจหลัง 24 เดือน) |
|---|---|---|
| ภาษีที่ขาด | ภาษีที่ถูก − ภาษีที่ยื่น | 20,000 |
| เงินเพิ่ม | 1.5% ต่อเดือนของภาษีที่ขาด (มาตรา 27) ไม่เกินภาษีที่ขาด | 7,200 |
| เบี้ยปรับ | ขึ้นกับกรณีและการลดตามระเบียบ (โดยประมาณ เช็กกับนักบัญชี) | สูงสุดราว 20,000 |
รวมแล้วหลักหลายหมื่นจากปีเดียว
อายุความในการเรียกตรวจโดยทั่วไปนับจากวันยื่นแบบ และขยายได้ถ้ามีเหตุสงสัยว่าหลีกเลี่ยง (มาตรา 19) จำนวนปีที่แน่นอนให้เช็กกับนักบัญชีตามเคสค่ะ
ใบ 50 ทวิ ที่ลูกค้าให้มา คือสำเนาของข้อมูลที่สรรพากรมีอยู่แล้ว อย่ากรอกขัดกับมัน
4. ถ้ากรอกผิดไปแล้ว ทำยังไง
อย่ารอให้จดหมายมาก่อนค่ะ
- หาใบ 50 ทวิ ทุกใบของปีนั้น ดูว่าผู้จ่ายระบุประเภทอะไร
- แยกรายได้ตามลักษณะงานจริง ค่าจ้างก้อนไหนเป็น 40(2) ขายของก้อนไหนเป็น 40(8)
- ยื่นแบบ ภ.ง.ด.90 เพิ่มเติม ในระบบ e-Filing แล้วชำระส่วนที่ขาด
- จ่ายเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน นับจากวันครบกำหนดยื่นแบบเดิม
ยื่นเพิ่มเติมเองก่อนถูกเรียก ส่วนใหญ่เสียแค่ภาษีที่ขาดกับเงินเพิ่ม ส่วนเบี้ยปรับขึ้นกับกรณี (โดยประมาณ เช็กกับนักบัญชี)
ถ้าได้รับจดหมายเชิญพบแล้ว อ่านขั้นตอนต่อที่ ได้จดหมายจากสรรพากร ต้องกลัวไหม
ถ้ากรอกผิดแบบที่ทำให้เสียภาษีเกิน เช่น ขายของจริงแต่ไปกรอกเป็น 40(2) ก็ยื่นเพิ่มเติมเพื่อขอคืนได้เหมือนกันค่ะ
5. ทำให้ถูกตั้งแต่ต้นปี แยกที่มาของเงินทุกก้อน
ต้นเหตุจริงไม่ใช่ความไม่รู้กฎหมาย แต่คือ ไม่รู้ว่าเงินแต่ละก้อนมาจากอะไร
เงินค่าจ้าง เงินขายของ เงินค่าเช่า เข้าบัญชีเดียวกัน สิ้นปีเปิด statement ดูก็แยกไม่ออก
สิ่งที่ช่วยได้มากที่สุดคือ
หนึ่ง แยกบัญชีธนาคาร อย่างน้อยแยกบัญชีส่วนตัวกับบัญชีรับเงินงาน
สอง จดผู้จ่ายทุกครั้งที่เงินเข้า ใครจ่าย จ่ายค่าอะไร เข้าบัญชีไหน
สาม เก็บ 50 ทวิ ทุกใบไว้ที่เดียว ใช้ทั้งเช็กประเภทเงินได้และเครดิตภาษีที่ถูกหักไว้
ทำใน Paypers
ถ้าใช้ Paypers ส่งรูปสลิปหรือพิมพ์ใน LINE เช่น “รับ ค่าตัดต่อ 15000 กสิกร” ระบบบันทึกรายรับพร้อมช่องทางรับเงินให้ แก้ชื่อผู้จ่ายได้ และสร้างแท็กของธุรกิจเอง เช่น “งานรับจ้าง” กับ “ขายของ” แล้วติดให้รายรับแต่ละรายการได้บนเว็บ
สิ้นปีพิมพ์ถามบอทว่า “หารายรับจากลูกค้า X” หรือถามยอดตามแท็ก ก็เห็นว่าเงินก้อนไหนมาจากงานแบบไหน เอาไปคุยกับนักบัญชีต่อได้เลย (Paypers ไม่ได้จัดประเภทเงินได้หรือยื่นภาษีให้นะคะ การเลือกประเภทยังต้องดูจากลักษณะงานจริง)
ภาษีถูกหรือผิด ตัดสินกันตั้งแต่วันที่เงินเข้า ไม่ใช่วันที่กดยื่นแบบ
คำถามที่พบบ่อย
เงินได้มาตรา 40 มีกี่ประเภท
มี 8 ประเภท ตั้งแต่ 40(1) เงินเดือน ถึง 40(8) เงินได้จากธุรกิจ การพาณิชย์ และอื่นๆ แต่ละประเภทหักค่าใช้จ่ายต่างกัน
ฟรีแลนซ์รับจ้างเป็นเงินได้ประเภทไหน
ส่วนใหญ่เป็น 40(2) หักค่าใช้จ่าย 50% รวมกับเงินเดือนไม่เกิน 100,000 บาท
กรอก 40(2) เป็น 40(8) ผิดไหม
ผิดถ้าลักษณะงานจริงเป็นการรับจ้าง และถ้าถูกตรวจต้องจ่ายภาษีที่ขาดพร้อมเงินเพิ่ม
กรอกประเภทเงินได้ผิดต้องเสียอะไรบ้าง
ภาษีที่ขาด เงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน (มาตรา 27) และอาจมีเบี้ยปรับ
ยื่นภาษีไปแล้ว แก้ได้ไหม
ได้ ยื่นแบบ ภ.ง.ด.90 เพิ่มเติมในระบบ e-Filing แล้วชำระส่วนที่ขาด
อินฟลูเอนเซอร์หัก 60% ได้ไหม
ได้เฉพาะรายได้จากการแสดงที่เข้าเกณฑ์ ส่วนค่ารีวิวหรือค่าจ้างโพสต์ส่วนใหญ่เป็น 40(2)
บริษัทต้องกรอกประเภทเงินได้ไหม
ไม่ต้อง บริษัทเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลจากกำไรสุทธิ ไม่ได้แยกตามมาตรา 40



