เมื่อเดือนก่อนพลอยนั่งกินข้าวที่ร้านตามสั่งแถวบ้าน เจ้าของร้านเดินมาบ่นว่า “ออเดอร์ในแอปเด้งทั้งวัน แต่สิ้นเดือนไม่เหลืออะไรเลย”
พลอยถามว่าเมนูขายดีคืออะไร
“กะเพราหมูสับ 69 บาท ทั้งหน้าร้านทั้งในแอป ราคาเดียวกัน”
พอเอาต้นทุนต่อกล่องมานั่งคิดด้วยกัน ตัวเลขออกมาว่าในแอป ร้านได้กำไรกล่องละ 2 บาทกว่า
เหลือแค่ค่าถุงกับช้อนส้อมเองค่ะ ยังไม่ทันได้คิดค่าแก๊ส ค่าเช่า ค่าแรง
เรื่องนี้ไม่ใช่ร้านเดียวนะคะ เพราะเจ้าของร้านส่วนใหญ่ดู “ยอดขาย” ในแอป แต่ไม่เคยเห็น “กำไร” ของช่องทางนั้นจริงๆ
ปล. อัตรา GP ในบทความนี้ใช้ 30% เป็นตัวเลขตั้งต้น แต่ละร้านได้ไม่เท่ากันตามสัญญาและแคมเปญ ให้เอาตัวเลขในสัญญาของร้านตัวเองมาแทนนะคะ
1. ความเข้าใจผิด “ขายในแอปได้ยอดเยอะ = กำไรเยอะ”
เจ้าของร้านส่วนใหญ่คิดกำไรต่อจานแบบหน้าร้าน แล้วใช้ราคาเดียวกันในแอป
เพราะกลัวลูกค้าเทียบราคาแล้วไม่สั่ง
แต่ GP ไม่ได้หักจากกำไร มันหักจาก ราคาขายทั้งก้อน
กำไรหน้าร้าน 24.63 บาทคือ 35.7% ของราคา 69 บาท ถ้าแพลตฟอร์มหักไป 32.1% ของราคา ก็กินกำไรไปเกือบทั้งหมด
GP คิดจากราคาเมนู ไม่ได้คิดจากกำไร เมนูไหนกำไรบางกว่า GP ขายในแอปเท่ากับขาดทุน
ใช้กับใครบ้าง
| ร้านแบบไหน | VAT ในค่า GP | สิ่งที่ต้องระวัง |
|---|---|---|
| ร้านอาหาร บุคคลธรรมดา ยังไม่จด VAT | เป็นต้นทุนเต็ม เคลมคืนไม่ได้ | GP × 1.07 หายไปจากกำไรทั้งก้อน |
| ร้านอาหาร จด VAT แล้ว (บุคคลหรือบริษัท) | เคลมเป็นภาษีซื้อได้ถ้ามีใบกำกับภาษีเต็มรูปจากแพลตฟอร์ม | ราคาบนแอปรวม VAT ขายแล้ว ต้องถอด 7% ออกก่อนคิดกำไร |
| ขายของออนไลน์บน Shopee Lazada TikTok Shop | หลักเดียวกัน | ค่าธรรมเนียมมีหลายชั้น คอมมิชชัน ค่าชำระเงิน ค่าแคมเปญ |
| ร้านที่ใช้ทั้งหน้าร้านและแอป | แยกคิดกำไรรายช่องทาง | อย่าเอากำไรหน้าร้านมาเฉลี่ยกลบช่องทางที่ขาดทุน |
2. คิดกำไรหลังหัก GP ยังไง คิดเลขให้ดู
สูตรที่ต้องจำมีบรรทัดเดียวค่ะ
ค่าที่แพลตฟอร์มหัก = ราคาเมนู × อัตรา GP × 1.07
1.07 คือ VAT 7% ที่แพลตฟอร์มเก็บบนค่าบริการของมันเอง
กะเพราหมูสับ ราคา 69 บาท ต้นทุนวัตถุดิบ 44.37 บาท
| ช่องทาง | เงินที่ร้านได้ | หัก GP + VAT | ต้นทุน | กำไรต่อกล่อง |
|---|---|---|---|---|
| หน้าร้าน ไม่จด VAT | 69.00 | 0 | 44.37 | 24.63 |
| แอป ไม่จด VAT | 69.00 | 22.15 | 44.37 | 2.48 |
| แอป จด VAT (69 รวม VAT แล้ว) | 64.49 | 20.70 (VAT 1.45 เคลมคืน) | 44.37 | −0.58 |
| แอป ไม่จด VAT ขึ้นราคาเป็น 89 | 89.00 | 28.57 | 44.37 | 16.06 |
ร้านที่จด VAT เจ็บกว่าเพราะ 69 บาทที่ลูกค้าจ่ายมี VAT ขาย 4.51 บาทที่ต้องนำส่งสรรพากรอยู่ในนั้นด้วย
ส่วนวัตถุดิบสดจากตลาดมักไม่มี VAT ให้เครดิตคืน
ถ้าอยากได้กำไรเท่าหน้าร้าน ต้องตั้งราคาเท่าไหร่
ราคาบนแอป = (ต้นทุน + กำไรที่อยากได้) ÷ (1 − อัตรา GP × 1.07)
(44.37 + 24.63) ÷ (1 − 0.321) = 69 ÷ 0.679 ≈ 101.6 บาท
ตั้ง 99 หรือ 102 ก็แล้วแต่ร้าน แต่อย่างน้อยรู้ว่าตัวเลขที่ “เท่าทุนเดิม” อยู่ตรงไหน
ราคาบนแอปที่ได้กำไรเท่าหน้าร้าน ไม่ใช่ +10% แต่คือหารด้วย 0.679 ถ้า GP 30%
3. ทั้งเดือนเหลือเท่าไหร่ และสรรพากรนับยอดขายจากตัวเลขไหน
กำไรต่อกล่องยังไม่ใช่ภาพจริงค่ะ
สมมติร้านเพื่อนพลอยขายผ่านแอปเดือนละ 1,500 กล่อง ราคา 69
- ยอดขายในแอป 103,500 บาท
- แพลตฟอร์มหักไป 33,225 บาท
- เงินโอนเข้าบัญชีร้าน 70,275 บาท
- วัตถุดิบ 66,555 บาท
เหลือ 3,720 บาท ก่อนจ่ายค่าแก๊ส ค่าแพ็กเกจจิ้ง ค่าแรงลูกมือ และค่าเช่า
ทั้งเดือนวุ่นกับออเดอร์ แต่เงินที่เหลือไม่พอค่าไฟ
อีกเรื่องที่คนพลาดบ่อยคือ ดูแค่เงินที่แอปโอนเข้า 70,275 แล้วคิดว่านั่นคือรายได้
ไม่ใช่ค่ะ รายได้คือ 103,500 ที่ลูกค้าจ่าย ส่วน 33,225 คือค่าใช้จ่ายที่ร้านจ่ายให้แพลตฟอร์ม
เรื่องนี้สำคัญตอนนับยอด 1.8 ล้านว่าต้องจด VAT หรือยัง เพราะต้องนับจากยอดขายเต็ม ไม่ใช่ยอดโอนสุทธิ ถ้าเกินแล้วต้องยื่นจดภายใน 30 วัน (มาตรา 85/1) อ่านต่อที่ ไม่จด VAT เกิน 1.8 ล้าน โดนปรับเท่าไหร่
และแพลตฟอร์มมีข้อมูลยอดขายของร้านทุกบาท ข้อมูลนี้ไม่ได้หายไปไหน
รายได้คือที่ลูกค้าจ่าย GP คือรายจ่าย ห้ามเอาสองตัวนี้มาหักกันแล้วเรียกว่ายอดขาย
4. ถ้าขายแบบขาดทุนมาหลายเดือนแล้ว แก้ยังไง
ไม่ต้องปิดช่องทางแอปทันทีค่ะ แอปยังพาลูกค้าใหม่มาให้ร้าน
แต่ต้องเลิกขายราคาเดียวกับหน้าร้าน
หนึ่ง แยกราคาแอปกับหน้าร้าน ใช้สูตรในข้อ 2 ตั้งราคาแอปจากต้นทุนจริงของแต่ละเมนู
สอง ทำเมนูเฉพาะเดลิเวอรี่ เมนูที่ต้นทุนต่ำ แพ็กง่าย กำไรต่อกล่องสูง ดันเมนูพวกนี้ขึ้นหน้าแรกในแอป
สาม เช็กแคมเปญก่อนสมัคร โปรลดราคาที่ร้านร่วมออกเงิน หรือค่าโฆษณาในแอป เป็นต้นทุนเพิ่มอีกชั้น คิดเข้าไปในสูตรด้วย
สี่ แยกบัญชีกำไรรายช่องทาง ถ้ารวมทุกช่องทาง หน้าร้านที่กำไรดีจะกลบแอปที่ขาดทุนจนมองไม่เห็น
ห้า เก็บใบกำกับภาษีหรือใบเสร็จค่าบริการจากแพลตฟอร์มทุกเดือน ร้านที่จด VAT ใช้เคลมภาษีซื้อ ร้านบุคคลธรรมดาที่เลือกหักค่าใช้จ่ายตามจริงก็ใช้เป็นหลักฐานรายจ่าย
ส่วนร้านบุคคลธรรมดาที่หักค่าใช้จ่ายเหมา 60% (ดูเกณฑ์หักค่าใช้จ่ายเหมาของกรมสรรพากร) GP ไม่ได้ช่วยลดภาษี เพราะหักเหมาไปแล้ว แต่ยอดขายที่ใช้คิดภาษียังเป็นยอดเต็มเหมือนเดิม
5. รู้กำไรต่อกล่องแล้ว ต้องรู้กำไรทั้งเดือนด้วย
กำไรต่อกล่องบอกว่าเมนูไหนควรขึ้นราคา
กำไรทั้งเดือนบอกว่าร้านอยู่รอดไหม
วิธีที่พลอยแนะนำคือ บันทึกยอดขายแอปเป็นรายรับเต็มจำนวน แล้วบันทึกค่า GP ที่แพลตฟอร์มหักเป็นรายจ่ายแยก จะได้เห็นทั้งสองตัวเลข
ทำใน Paypers
ถ้าใช้ Paypers พิมพ์ใน LINE ได้เลย เช่น “รับ ยอดขาย Grab 103500” แล้วส่งรูปใบกำกับภาษีค่าบริการของแพลตฟอร์มเข้าแชท ระบบอ่านยอดและ VAT ให้ จากนั้นพิมพ์ถามบอทว่า “กำไรเดือนนี้” ได้รายรับ รายจ่าย และกำไรในคำตอบเดียว ถ้าติดลบบอทก็บอกตรงๆ ว่าขาดทุน
ตัวเลขนี้ควรเห็นทุกเดือน ไม่ใช่ตอนปิดงบปลายปี
ขายดีในแอปไม่ได้แปลว่ารวย ต้องดูกำไรหลัง GP ทุกเดือนถึงจะรู้
คำถามที่พบบ่อย
GP Grab กี่เปอร์เซ็นต์
อัตราสูงสุดที่ใช้กันทั่วไปราว 30% ก่อน VAT แต่ละร้านต่างกันตามสัญญาและแคมเปญ ให้ดูในสัญญาหรือหน้าร้านค้าของแพลตฟอร์ม
ค่า GP มี VAT ด้วยเหรอ
มีค่ะ แพลตฟอร์มเก็บ VAT 7% บนค่าบริการของตัวเอง รวมแล้วราว 32.1% ของราคาเมนูถ้า GP 30%
ร้านไม่จด VAT เคลม VAT ในค่า GP คืนได้ไหม
ไม่ได้ ร้านที่ไม่จด VAT ต้องนับ VAT ส่วนนี้เป็นต้นทุนเต็ม
ตั้งราคาในแอปเท่าไหร่ถึงได้กำไรเท่าหน้าร้าน
เอา (ต้นทุน + กำไรที่ต้องการ) หารด้วย (1 − GP × 1.07) ถ้า GP 30% คือหารด้วย 0.679
ยอดขายในแอปนับเป็นรายได้เต็มหรือยอดที่โอนเข้า
นับยอดเต็มที่ลูกค้าจ่าย ส่วน GP บันทึกเป็นค่าใช้จ่ายแยก
นับยอด 1.8 ล้านเพื่อจด VAT ต้องรวมยอดในแอปไหม
ต้องรวมทุกช่องทาง และนับจากยอดขายเต็มก่อนหัก GP
ร้านบุคคลธรรมดาหักเหมา 60% แล้วหัก GP ซ้ำได้ไหม
ไม่ได้ เลือกได้อย่างเดียว คือหักเหมาหรือหักตามจริง
