สามีภรรยาขายของร้านเดียวกัน แยกชื่อคนละครึ่ง ต้องจด VAT ไหม

คู่รักคู่หนึ่งทักมาหาพลอยด้วยความภูมิใจ

“เราขายเสื้อผ้าใน Shopee ด้วยกัน ปีนี้ได้ 2 ล้าน แต่ไม่ต้องจด VAT นะ เพราะแบ่งกันคนละล้าน ไม่ถึง 1.8 สักคน”

พลอยถามว่าร้านมีกี่ร้าน

“ร้านเดียว บัญชีรับเงินเดียว สต๊อกกองเดียว”

อันนี้แหละค่ะที่พลอยเสียดายแทน

เพราะคำตอบของสรรพากรเรื่องนี้ชัดมาก และไม่เข้าทางคู่นี้เลย

ปล. เรื่องนี้ใช้กับพ่อแม่ลูก พี่น้อง หรือเพื่อนที่ทำร้านเดียวกันด้วยหลักคิดคล้ายกัน แต่กฎรายละเอียดต่างกัน อ่านเรื่องหุ้นกับเพื่อนได้ที่ หุ้นกับเพื่อนทำธุรกิจ ไม่จดทะเบียน เสียภาษียังไง

1. ความเข้าใจผิด “VAT นับตามคน แบ่งชื่อก็ไม่ถึงเกณฑ์”

ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาคิดตาม “คน” จริง

แต่ VAT คิดตาม “กิจการ” ค่ะ

กรมสรรพากรตอบไว้ในข้อหารือ กค 0702/8174 ว่า สามีภริยาที่ประกอบกิจการร่วมกัน มีฐานภาษีเกิน 1,800,000 บาทต่อปี ต้องจด VAT ร่วมกันเป็นหน่วยภาษีเดียว และต้องขอเลขประจำตัวผู้เสียภาษีในนามคู่สมรสสามีและภริยา

ส่วนจะถือว่า “ทำร่วมกัน” หรือไม่ ดูจากข้อเท็จจริงเป็นรายกรณี ไม่ใช่ดูจากชื่อบนบัญชีธนาคาร

ใช้กับใครบ้าง

กรณี	ตัวอย่าง	แบ่งคนละครึ่งช่วยเรื่อง VAT ไหม
สามีภรรยาขายของ หรือ ขายออนไลน์ หรือ ร้านอาหาร ร้านเดียวกัน	ร้าน Shopee ร้านเดียว ร้านก๋วยเตี๋ยว	ไม่ช่วย นับรวม
สามีภรรยาทำบริการด้วยกัน	สตูดิโอถ่ายภาพ รับจัดงาน ช่างซ่อม	ไม่ช่วย นับรวม
ต่างคนต่างทำธุรกิจของตัวเองจริง	ภรรยาขายเสื้อ สามีรับซ่อมแอร์ คนละร้าน คนละบัญชี	นับแยกได้ ถ้าแยกกันจริง
ธุรกิจที่ยกเว้น VAT	ให้เช่าห้อง ขายผักผลไม้สด ขนส่งทางบก	ไม่เกี่ยว ไม่ต้องจดอยู่แล้ว (มาตรา 81)
บริษัท หรือ หจก.	เปิดบริษัทด้วยกัน	ไม่เกี่ยว บริษัทคือผู้เสียภาษีคนเดียว เกิน 1.8 ล้านจดในนามบริษัท

VAT ดูที่ธุรกิจ ไม่ใช่ดูที่ชื่อคนที่ยื่นภาษี

2. คิดเลขให้ดู ร้านเดียว ขายได้ 2 ล้าน

ร้านของคู่นี้ขายได้ปีละ 2,000,000 บาท ทั้งคู่ช่วยกันทำทุกอย่าง

เรื่อง	คุณคิดว่า	ผลจริง
ภาษีเงินได้	แยกยื่นคนละ 1,000,000	ทำได้ ถ้าต่างคนมีส่วนในกิจการจริง (มาตรา 57 ฉ)
VAT	แต่ละคนไม่ถึง 1.8 ล้าน	รวมกัน 2,000,000 เกินเกณฑ์ ต้องจด VAT

ถ้าไม่จด แล้ววันหนึ่งสรรพากรตรวจเจอว่าเป็นกิจการเดียวกัน สิ่งที่ตามมาคือ

VAT 7% ของยอดขายตั้งแต่เดือนที่ควรเป็นผู้จดทะเบียน
เบี้ยปรับกรณีไม่จดทะเบียน (มาตรา 89)
เงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน (มาตรา 89/1)

สมมติหลังยอดเกิน 1.8 ล้านแล้ว ยังขายต่อได้อีก 200,000 บาท VAT ที่ควรเสียอยู่ที่ประมาณ 13,000–14,000 บาท ก่อนบวกเบี้ยปรับและเงินเพิ่ม (ตัวเลขโดยประมาณ ขึ้นกับว่าเจ้าหน้าที่ถือยอดขายเป็นราคารวมหรือไม่รวม VAT เช็กกับนักบัญชี)

และเงินก้อนนี้ออกจากกำไร เพราะตอนขายไม่ได้เก็บ VAT จากลูกค้าไว้

รายละเอียดเบี้ยปรับเต็มๆ อ่านได้ที่ ไม่จด VAT เกิน 1.8 ล้าน โดนปรับเท่าไหร่

3. สรรพากรรู้ได้ยังไงว่าเป็นร้านเดียวกัน

เจ้าหน้าที่ไม่ได้ดูที่ใครยื่นภาษี แต่ดูหน้าตาของธุรกิจ

ร้านออนไลน์มีชื่อเดียว เพจเดียว สต๊อกเดียว
ลูกค้าโอนเข้าบัญชีสลับกันไปมา
แพลตฟอร์มออนไลน์ส่งข้อมูลยอดขายร้านค้าให้สรรพากรตามกฎหมาย e-Platform ตั้งแต่ปี 2567
ธนาคารส่งข้อมูลบัญชีที่เงินเข้าถี่ตามเกณฑ์ อ่านต่อที่ ธนาคารส่งข้อมูลให้สรรพากร

ทั้งหมดนี้ชี้ไปที่กิจการเดียว ไม่ว่าใครจะเอาไปยื่นภาษีเงินได้เท่าไหร่

แบ่งชื่อได้ แต่แบ่งร้านไม่ได้ ถ้าร้านยังเป็นร้านเดียว

4. ถ้าเกินไปแล้วยังไม่จด ต้องทำอะไร

ขั้นแรก หยุดนับแยกคน แล้วนับรวมทั้งร้าน หาว่ายอดรวมเกิน 1.8 ล้านตั้งแต่เดือนไหน

ขั้นสอง จด VAT ในนามคู่สมรส ตามกฎต้องยื่นจดภายใน 30 วันนับจากวันที่รายรับเกินเกณฑ์ (มาตรา 85/1) ยิ่งจดช้า ยอดที่ต้องย้อนก็ยิ่งยาว

ขั้นสาม คุยกับนักบัญชีเรื่องยอดย้อนหลัง การเข้าไปแก้เองก่อนถูกเรียก มักขอลดเบี้ยปรับได้มากกว่าตอนที่เจ้าหน้าที่เจอเอง (ตามหลักเกณฑ์ ท.ป. 81/2542)

ขั้นสี่ ภาษีเงินได้ยังแยกยื่นได้เหมือนเดิม จด VAT ร่วมกันไม่ตัดสิทธิ์แยกยื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (ข้อหารือ กค 0702/8174) แต่แต่ละคนต้องยื่น “ส่วนของตน” จริง ควรมีหลักฐานว่าทั้งคู่มีส่วนในกิจการ

สัดส่วนคนละครึ่งไม่มีสูตรตายตัวในกฎหมาย ควรสะท้อนความจริง เช็กกับนักบัญชีนะคะ

ทางเลือกอื่นที่ควรคิด ถ้ายอดขายโตต่อเนื่อง การเปิดบริษัทอาจตอบโจทย์กว่า อ่านเทียบได้ที่ จดทะเบียนพาณิชย์ จดบริษัท จด VAT ต่างกันยังไง

5. นับยอดร้านให้เป็นก้อนเดียว ตั้งแต่วันแรก

ปัญหาของร้านครอบครัวคือยอดกระจาย

สามีจดในสมุด ภรรยาจดใน Excel เงินเข้าสองบัญชี ไม่มีใครเห็นตัวเลขรวมจนสิ้นปี

ทำได้ทันที

ตัดสินใจให้ชัดว่าเป็น “ร้านเดียว” หรือ “สองร้าน” แล้วทำให้เอกสารสอดคล้องกับความจริง
ถ้าร้านเดียว บันทึกรายรับทุกช่องทางเข้าที่เดียว ไม่ว่าใครเป็นคนรับเงิน
ดูยอดสะสมทั้งปีทุกเดือน พอแตะ 1.5 ล้านก็เริ่มคุยกับนักบัญชีได้เลย

ทำใน Paypers

ใครใช้ Paypers แพ็กเกจ Pro ขึ้นไป เชิญ Paypers เข้า ไลน์กลุ่ม ของคู่ตัวเอง แล้วเชื่อมกับธุรกิจเดียว ทั้งสองคนส่งสลิปหรือพิมพ์ว่า “รับ ขายเสื้อ 1500” รายรับเข้าธุรกิจเดียวกันหมด

บนเว็บหน้ารายรับมียอดรับปีนี้ให้ดู หรือเลือกช่วง “ปีนี้” บนแดชบอร์ดก็ได้ ตัวเลขมาจากรายการที่บันทึกเท่านั้นนะคะ ระบบไม่ได้เตือนเกณฑ์ 1.8 ล้านให้ แต่ทำให้เราเห็นตัวเลขเดียวกันทั้งคู่

ร้านเดียวกัน ก็ควรมีตัวเลขเดียวกัน สรรพากรก็มองแบบนั้นอยู่แล้ว

คำถามที่พบบ่อย

สามีภรรยาขายของด้วยกัน แบ่งรายได้คนละครึ่ง เลี่ยง VAT ได้ไหม

ไม่ได้ ถ้าเป็นกิจการเดียวกัน สรรพากรนับรายรับรวม เกิน 1.8 ล้านต้องจด VAT ร่วมกัน (กค 0702/8174)

จด VAT ร่วมกันแล้ว ยังแยกยื่นภาษีเงินได้ได้ไหม

ได้ การจด VAT ร่วมกันไม่ตัดสิทธิ์แยกยื่นตามมาตรา 57 ฉ

จด VAT ร่วมกันใช้เลขผู้เสียภาษีอะไร

ต้องขอเลขประจำตัวผู้เสียภาษีในนามคู่สมรสสามีและภริยาตามข้อหารือ กค 0702/8174

ต่างคนต่างมีร้านของตัวเอง นับแยกได้ไหม

ได้ ถ้าแยกกันจริงทั้งลูกค้า สต๊อก และบัญชีธนาคาร สรรพากรดูจากข้อเท็จจริงเป็นรายกรณี

เปิดบริษัทด้วยกันต้องคิดแบบนี้ไหม

ไม่ต้อง บริษัทเป็นผู้เสียภาษีคนเดียว เกิน 1.8 ล้านก็จด VAT ในนามบริษัท

รายรับเกิน 1.8 ล้านต้องจด VAT ภายในกี่วัน

ภายใน 30 วันนับจากวันที่มีรายรับเกินเกณฑ์ (มาตรา 85/1)

ให้เช่าห้องด้วยกัน รวมเกิน 1.8 ล้าน ต้องจด VAT ไหม

ไม่ต้อง ค่าเช่าอสังหาริมทรัพย์เป็นกิจการที่ยกเว้น VAT (มาตรา 81) แต่ยังต้องเสียภาษีเงินได้ตามปกติ