พลอยเคยเห็นพนักงานขายคนหนึ่ง ตั้งใจขอใบกำกับภาษีเต็มรูปทุกครั้งที่พาลูกค้าไปกินข้าว
“บริษัทเราจด VAT ได้ภาษีซื้อคืน 7% ไง”
ความตั้งใจดีมากค่ะ แต่ผิดทาง
บิลเลี้ยงลูกค้าเป็นหนึ่งในไม่กี่บิลที่กฎหมายบอกตรงๆ ว่า VAT ในนั้น “ห้ามหัก”
และตัวค่ารับรองเองก็มีเพดาน เลี้ยงเยอะเกินก็โดนบวกกลับอยู่ดี
ปล. บทความนี้พูดถึงสองเรื่องที่คนมักปนกัน คือ “ลงรายจ่ายได้ไหม” (ภาษีเงินได้) กับ “เคลม VAT ได้ไหม” (ภาษีมูลค่าเพิ่ม) คำตอบไม่เหมือนกันนะคะ
1. ความเข้าใจผิด “ได้ใบกำกับเต็มรูป = เคลม VAT ได้”
ใบกำกับเต็มรูปเป็นแค่ “เงื่อนไขขั้นต่ำ” ของการเคลมภาษีซื้อ
แต่กฎหมายยังมีรายการ “ภาษีซื้อต้องห้าม” ที่ต่อให้มีใบกำกับถูกต้องทุกช่อง ก็เอามาหักไม่ได้
หนึ่งในนั้นคือ “ภาษีซื้อที่เกิดจากรายจ่ายเพื่อการรับรองหรือเพื่อการอันมีลักษณะทำนองเดียวกัน” (มาตรา 82/5(4))
พาลูกค้ากินข้าว 1,070 บาท (ค่าอาหาร 1,000 + VAT 70)
70 บาทนั้นเอาไปใส่ ภ.พ.30 ไม่ได้
แต่ไม่ได้สูญเปล่า เพราะยอด 1,070 ทั้งก้อนลงเป็นค่ารับรองได้
ใช้กับใครบ้าง
| ธุรกิจ | VAT ในบิลเลี้ยงลูกค้า | ลงรายจ่ายได้ไหม |
|---|---|---|
| บริษัท หรือ หจก. จด VAT (บริการ ขายของ รับเหมา ออนไลน์) | เคลมไม่ได้ | ได้ ยอดรวม VAT ภายในเพดาน 0.3% |
| บริษัท หรือ หจก. ยังไม่จด VAT | ไม่มีสิทธิ์เคลมอยู่แล้ว | ได้ ยอดรวม VAT ภายในเพดาน 0.3% |
| บุคคลธรรมดา หักเหมา | ไม่เกี่ยว | ไม่ต้องใช้บิล เพดาน 0.3% เป็นกฎของนิติบุคคล |
| บุคคลธรรมดา หักตามจริง | ถ้าจด VAT ก็เคลมไม่ได้เช่นกัน | ใส่ได้เฉพาะที่เป็นรายจ่ายเพื่อธุรกิจจริง เช็กกับนักบัญชี |
| ร้านอาหาร หรือ โรงแรม ที่ซื้อวัตถุดิบมาทำขาย | ไม่ใช่ค่ารับรอง เป็นต้นทุนขาย เคลมได้ตามปกติ | เป็นต้นทุนเต็มจำนวน ไม่ติดเพดาน |
2. เพดาน 0.3% คิดยังไง คิดเลขให้ดู
กฎกระทรวงฉบับที่ 143 (แก้ไขโดยฉบับที่ 222) ให้หักค่ารับรองได้เท่าที่จ่ายจริง แต่รวมทั้งปีต้องไม่เกิน
- 0.3% ของรายได้หรือยอดขาย หรือ 0.3% ของทุนชำระแล้ว ณ วันสิ้นรอบบัญชี ใช้ตัวที่มากกว่า
- และสูงสุดไม่เกิน 10 ล้านบาท
สมมติบริษัทเอเจนซี่ จด VAT รายได้ทั้งปี 5,000,000 บาท ทุนชำระแล้ว 1,000,000 บาท
0.3% × 5,000,000 = 15,000 บาท
0.3% × 1,000,000 = 3,000 บาท
ใช้ตัวที่มากกว่า = เพดาน 15,000 บาทต่อปี
ปีนี้เลี้ยงลูกค้าไป 20 ครั้ง ครั้งละประมาณ 1,070 บาท
| เรื่อง | ตัวเลข |
|---|---|
| จ่ายจริงรวม VAT | 21,400 |
| VAT ที่อยู่ในบิล (เคลมไม่ได้) | 1,400 |
| ค่ารับรองที่ลงได้ | 15,000 |
| ส่วนที่ต้องบวกกลับ (มาตรา 65 ตรี (4)) | 6,400 |
ถ้าบริษัทเป็น SME ที่กำไรเกิน 300,000 แล้ว 6,400 นี้จะทำให้ภาษีเพิ่มราว 960 บาท (15%)
เพดานนี้ไม่ได้ห้ามเลี้ยงเกิน แค่บอกว่าส่วนที่เกินไม่ช่วยลดภาษี
3. ค่ารับรองที่ “นับ” ต้องมีเงื่อนไขอะไรบ้าง
นอกจากเพดาน กฎกระทรวงฉบับที่ 143 ยังตั้งเงื่อนไขอีก 4 ข้อ
- ผู้รับการรับรองต้องไม่ใช่ลูกจ้างของบริษัท เว้นแต่ลูกจ้างมีหน้าที่เข้าร่วมรับรองด้วย เลี้ยงทีมกันเองไม่ใช่ค่ารับรอง
- ต้องเกี่ยวกับการรับรองโดยตรง เช่น ค่าอาหาร ค่าที่พัก หรือของที่ให้ไม่เกินคนละ 2,000 บาทต่อครั้ง
- มีผู้มีอำนาจอนุมัติ กรรมการ หุ้นส่วน ผู้จัดการ หรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย
- มีใบรับหรือหลักฐานของผู้รับเงิน เช่น ใบเสร็จร้านอาหาร
ที่คนมักลืมคือข้อ 1 กับข้อ 3
บิลหมูกะทะคืนวันศุกร์ที่มีแต่พนักงาน ไม่มีลูกค้า ไม่ใช่ค่ารับรอง แต่เป็นสวัสดิการพนักงาน ซึ่งมีกติกาอีกแบบหนึ่ง และ VAT ก็มักเคลมไม่ได้เช่นกัน เช็กกับนักบัญชี
บิลร้านอาหารหลายใบเป็นใบกำกับอย่างย่อ ซึ่งเคลม VAT ไม่ได้อยู่แล้ว แต่ยังใช้เป็นหลักฐานค่ารับรองได้
4. ถ้าเผลอเคลม VAT ค่ารับรองไปแล้ว ทำยังไง
พบบ่อยมากค่ะ โดยเฉพาะบริษัทที่คีย์ใบกำกับทุกใบเข้ารายงานภาษีซื้อโดยไม่ดูว่าคืออะไร
ถ้ายังไม่ถูกเรียกตรวจ ให้นักบัญชียื่น ภ.พ.30 เพิ่มเติมของเดือนนั้น ตัดภาษีซื้อค่ารับรองออก จ่ายภาษีที่ขาดพร้อมเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน (มาตรา 89/1)
การยื่นเองก่อนถูกเรียก ขอลดเบี้ยปรับได้มากกว่าตอนที่เจ้าหน้าที่ตรวจเจอเอง (ตามหลักเกณฑ์ลดเบี้ยปรับ ท.ป. 81/2542)
ถ้ากำลังจะขอคืน VAT ยิ่งต้องเคลียร์ก่อน เพราะตอนขอคืน เจ้าหน้าที่ไล่ดูใบกำกับซื้อทุกใบ บิลร้านอาหารเป็นสิ่งแรกที่เห็น
ฝั่งภาษีเงินได้ ถ้าค่ารับรองเกินเพดานแต่ไม่ได้บวกกลับ ควรยื่น ภ.ง.ด.50 เพิ่มเติมเช่นกัน อ่านเรื่องรายการบวกกลับเต็มๆ ได้ที่ งบขาดทุน ทำไมบริษัทยังต้องเสียภาษี
VAT 70 บาทที่เคลมผิด ดูเล็ก แต่ถ้าเคลมทุกเดือน คูณเบี้ยปรับเงินเพิ่มแล้วไม่เล็ก
5. แยกหมวดค่ารับรองตั้งแต่วันที่จ่าย แล้วเช็กเพดานได้ทันที
ค่ารับรองเป็นรายจ่ายที่กระจายมาก เซลล์จ่ายบ้าง เจ้าของจ่ายบ้าง บิลปนอยู่กับค่าเดินทาง
ปลายปีเลยไม่มีใครรู้ว่าเกินเพดานไปเท่าไหร่
ทำได้ทันที
- ตั้งหมวดรายจ่าย “ค่ารับรอง” แยกจาก “สวัสดิการพนักงาน” และ “เดินทาง”
- ทุกบิลเขียนหมายเหตุสั้นๆ ว่าเลี้ยงใคร บริษัทอะไร ใครอนุมัติ
- ทุกสิ้นเดือนเทียบยอดสะสมกับเพดาน 0.3% ของรายได้ที่คาดไว้
ทำใน Paypers
ใน Paypers ส่งรูปบิลร้านอาหารเข้า LINE แล้ว AI อ่านผู้ขาย ยอด VAT และเลือกหมวดหมู่ให้ ธุรกิจใหม่มีหมวด “อาหาร & รับรอง” มาให้อยู่แล้ว แก้หรือแตกหมวดย่อยได้บนเว็บ
อยากรู้ยอดสะสม พิมพ์ถามบอทว่า “ค่าใช้จ่ายหมวดอาหาร & รับรองปีนี้” แล้วเอาไปเทียบกับเพดานได้เลย ส่วนคำถาม “VAT เดือนนี้” จะได้ภาษีขาย ภาษีซื้อที่เคลมได้และเคลมไม่ได้แยกกัน
ตัวเลขที่บอทสรุปคิดจากเอกสารที่บันทึกไว้ ก่อนยื่น ภ.พ.30 ให้นักบัญชีเช็กว่าตัดภาษีซื้อค่ารับรองออกแล้ว Paypers ไม่ได้ยื่นภาษีแทนนะคะ
เลี้ยงลูกค้าให้เต็มที่ แต่รู้ตัวเลขตั้งแต่กลางปี ดีกว่ามารู้ตอนปิดงบ
คำถามที่พบบ่อย
ค่ารับรองลูกค้าหักได้เท่าไหร่
ไม่เกิน 0.3% ของรายได้หรือทุนชำระแล้ว แล้วแต่อันไหนมากกว่า และไม่เกิน 10 ล้านบาทต่อปี
ค่าเลี้ยงลูกค้า เคลม VAT ได้ไหม
ไม่ได้ เป็นภาษีซื้อต้องห้ามตามมาตรา 82/5(4) แม้ได้ใบกำกับเต็มรูป
VAT ที่เคลมไม่ได้ ลงเป็นรายจ่ายได้ไหม
ได้ ยอดรวม VAT ทั้งก้อนนับเป็นค่ารับรอง ภายใต้เพดาน 0.3%
ให้ของขวัญลูกค้าได้คนละเท่าไหร่
ไม่เกินคนละ 2,000 บาทต่อครั้งที่รับรอง (กฎกระทรวงฉบับที่ 222)
เลี้ยงพนักงานเอง นับเป็นค่ารับรองได้ไหม
ไม่ได้ ผู้รับการรับรองต้องไม่ใช่ลูกจ้าง เว้นแต่ลูกจ้างไปร่วมรับรองลูกค้าด้วย
ค่ารับรองเกินเพดาน ทำยังไง
ส่วนที่เกินต้องบวกกลับตอนคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล (มาตรา 65 ตรี (4))
ร้านอาหารซื้อวัตถุดิบมี VAT เคลมได้ไหม
ได้ตามปกติถ้าจด VAT เพราะเป็นต้นทุนขาย ไม่ใช่ค่ารับรอง
ยังไม่จด VAT ต้องสนใจเรื่องนี้ไหม
เรื่อง VAT ไม่เกี่ยว แต่ถ้าเป็นบริษัท หรือ หจก. เพดาน 0.3% ยังใช้เหมือนกัน
