เพื่อนพลอยเปิดคาเฟ่ เพิ่งจด VAT เมื่อต้นปีเพราะยอดขายทะลุ 1.8 ล้าน
สามเดือนต่อมาเธอบ่นว่า “ทำไมต้องจ่าย VAT เยอะขนาดนี้ นักบัญชีบอกว่าภาษีซื้อเกือบไม่มีเลย”
พลอยขอดูกล่องบิล เจอบิลแม็คโครใบยาวๆ ที่เขียนว่า “ใบกำกับภาษีอย่างย่อ” เต็มไปหมด
นม เมล็ดกาแฟ แก้ว กล่อง ซื้อจากร้านที่จด VAT ทั้งนั้น จ่าย VAT ไปครบทุกบาท
แต่เอามาหักไม่ได้สักบาท เพราะไม่เคยบอกแคชเชียร์ว่า “ขอใบกำกับเต็มรูปค่ะ”
ปล. บทความนี้ใช้ VAT 7% ซึ่งเป็นอัตราลดชั่วคราว (อัตราตามกฎหมายคือ 10%) ที่ ครม. ขยายถึง 30 ก.ย. 2570 ถ้ามีการเปลี่ยนอัตรา หลักการเรื่องใบกำกับยังเหมือนเดิมนะคะ
1. ความเข้าใจผิด “บิลมี VAT แยกไว้แล้ว เคลมได้หมด”
บิลหลายแบบพิมพ์คำว่า VAT 7% ไว้ แต่ไม่ได้แปลว่าเราเอาไปใช้ได้ค่ะ
กฎหมายบอกว่าภาษีซื้อที่ไม่ให้หัก มีเช่น (มาตรา 82/5)
- ไม่มีใบกำกับภาษี หรือแสดงไม่ได้ว่าจ่ายภาษีซื้อแล้ว
- ใบกำกับมีข้อความไม่ถูกต้องหรือไม่สมบูรณ์ในส่วนสาระสำคัญ
- ไม่เกี่ยวกับกิจการโดยตรง
- ค่ารับรอง
- ใบกำกับที่ออกโดยคนที่ไม่มีสิทธิออก
ใบกำกับอย่างย่อไม่มีชื่อและเลขผู้เสียภาษีของผู้ซื้อ จึงใช้เคลมภาษีซื้อไม่ได้
จ่าย VAT ไปแล้วกับได้ VAT คืนมาใช้ คือคนละเรื่องกัน สะพานที่เชื่อมสองเรื่องนี้คือใบกำกับเต็มรูป
ใช้กับใครบ้าง
| ธุรกิจ | ต้องขอใบเต็มรูปไหม | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| จด VAT แล้ว (บุคคลหรือบริษัท ทุกประเภท) | ต้องขอ ทุกครั้งที่ซื้อจากผู้จด VAT | ไม่ขอ = VAT ที่จ่ายกลายเป็นต้นทุน |
| ยังไม่จด VAT | ไม่จำเป็นเพื่อ VAT เพราะเคลมไม่ได้อยู่แล้ว | บริษัทที่ไม่จด VAT ยังต้องมีหลักฐานรายจ่ายชื่อบริษัท |
| ร้านอาหารจด VAT ซื้อของสด | ของสดหลายอย่างยกเว้น VAT ไม่มีภาษีซื้ออยู่แล้ว | ของแห้ง บรรจุภัณฑ์ อุปกรณ์ ขอเต็มรูปได้ |
| บริการ หรือ เอเจนซี่จด VAT | ต้องขอ รวมค่าซอฟต์แวร์ ค่าเช่า ค่าโฆษณา | บิลต่างประเทศ (เช่น ค่าโฆษณา Facebook) ใช้หลักคนละแบบ ต้องยื่น ภ.พ.36 |
| ใช้รถเก๋ง เลี้ยงลูกค้า | ขอได้แต่เคลมไม่ได้ | เป็นภาษีซื้อต้องห้ามแม้มีใบเต็มรูป |
2. ใบกำกับเต็มรูปต้องมีอะไร และไม่ขอแล้วเสียเท่าไหร่
ใบกำกับเต็มรูปที่เคลมได้ ต้องมีอย่างน้อย (มาตรา 86/4)
- คำว่า “ใบกำกับภาษี” ในที่เห็นได้ชัด
- ชื่อ ที่อยู่ เลขผู้เสียภาษีของผู้ขาย
- ชื่อ ที่อยู่ (และเลขผู้เสียภาษี) ของ เรา ผู้ซื้อ
- เลขที่เอกสาร วันที่ออก
- รายการสินค้าหรือบริการ มูลค่า และ VAT แยกออกจากกัน
ผู้ออกที่เป็นสำนักงานใหญ่หรือสาขา มักต้องระบุด้วย รายละเอียดย่อยตามประกาศอธิบดีฯ ให้เช็กกับนักบัญชีนะคะ
คิดเลขให้ดู
คาเฟ่เพื่อนพลอยซื้อของจากผู้จด VAT เดือนละ 50,000 บาทรวม VAT
VAT ที่แฝงอยู่ = 50,000 × 7/107 = 3,271 บาท
| เก็บบิลแบบไหน | ภาษีซื้อที่เคลมได้ ต่อเดือน | ต่อปี |
|---|---|---|
| ใบกำกับอย่างย่อทั้งหมด | 0 | เสียสิทธิ 39,252 |
| เต็มรูปครึ่งหนึ่ง | 1,636 | เสียสิทธิ 19,626 |
| เต็มรูปทุกใบ | 3,271 | ครบ |
ใบกำกับเต็มรูปทุกใบคือเงิน 7% ที่ได้คืน ใบที่ไม่ได้ขอคือเงิน 7% ที่ทิ้ง
3. สรรพากรตรวจอะไร และใบกำกับปลอมเสี่ยงแค่ไหน
ภาษีซื้อทุกบาทที่เคลมใน ภ.พ.30 ต้องมีใบกำกับตัวจริงรองรับ และต้องลงในรายงานภาษีซื้อ
ตอนตรวจ สรรพากรดูว่า
- ผู้ออกใบจด VAT จริงไหม เช็กได้จากระบบค้นหาผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT ของกรมสรรพากร
- ชื่อผู้ซื้อในใบตรงกับกิจการเราไหม
- ของที่ซื้อเกี่ยวกับกิจการจริงไหม
- เป็นรายการต้องห้ามหรือเปล่า เช่น ค่ารับรอง
เคลมภาษีซื้อที่ไม่มีสิทธิ ต้องคืนภาษีพร้อมเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน และเบี้ยปรับ (มาตรา 89) ถ้าเป็นใบกำกับปลอมหรือใบกำกับที่ไม่มีการซื้อขายจริง มีโทษอาญาด้วย (มาตรา 90/4)
ใบกำกับทุกใบที่เคลม คือใบที่เราต้องหยิบมาโชว์ได้ตอนโดนตรวจ
4. ถ้าเผลอเก็บบิลผิดมาหลายเดือน ทำยังไง
ยังแก้ได้บางส่วนค่ะ
- ไล่บิลใบใหญ่ก่อน เช่น อุปกรณ์ ค่าตกแต่ง ค่าเช่า ส่วนใหญ่ผู้ขายยินดีออกเต็มรูปให้ภายหลังถ้ามีหลักฐานการซื้อ
- ใบกำกับที่ยังไม่ได้เคลมในเดือนที่ออก เคลมในเดือนถัดไปได้ตามเงื่อนไข แต่ไม่เกิน 3 ปีนับจากวันที่ออกใบกำกับ (มาตรา 82/3)
- ใบกำกับอย่างย่อที่ผ่านมา เคลม VAT ไม่ได้ แต่ยอดรวม VAT ยังลงเป็นค่าใช้จ่ายทางภาษีเงินได้ได้ตามปกติถ้าเป็นรายจ่ายของกิจการ (โดยประมาณ เช็กกับนักบัญชี)
- ตั้งกฎใหม่ตั้งแต่วันนี้ ทุกคนที่ไปซื้อของให้ร้าน พกชื่อ ที่อยู่ เลขผู้เสียภาษีของกิจการติดตัว
5. เก็บใบกำกับให้ครบ และรู้ทุกเดือนว่าเคลมได้เท่าไหร่
ปัญหาจริงของร้านส่วนใหญ่ไม่ใช่ไม่รู้กฎ แต่คือไม่รู้จนสิ้นเดือนว่าใบไหนเป็นอย่างย่อ
ทำใน Paypers
ถ้าใช้ Paypers ส่งรูปบิลเข้า LINE ทันทีที่ได้ AI อ่านผู้ขาย เลขผู้เสียภาษี ประเภทเอกสาร และยอด VAT ให้ และไม่นับใบกำกับอย่างย่อเป็นเต็มรูป เห็นตั้งแต่วันนั้นว่าใบไหนต้องกลับไปขอใหม่
พอสิ้นเดือนพิมพ์ถามบอทว่า “VAT เดือนนี้” ได้ภาษีขาย ภาษีซื้อที่เคลมได้และเคลมไม่ได้ และยอดที่ต้องจ่ายเพิ่มหรือได้คืน เอาไปเทียบกับที่นักบัญชียื่น ภ.พ.30 ได้
ตัวเลขบน Paypers เป็นยอดสรุปจากรายการที่บันทึกไว้ ไม่ได้ยื่นแบบแทนนะคะ
ขอใบเต็มรูปทุกครั้ง ใช้เวลาสิบวินาที ได้เงินคืน 7%
คำถามที่พบบ่อย
ใบกำกับภาษีอย่างย่อเคลมภาษีซื้อได้ไหม
ไม่ได้ เพราะไม่มีชื่อและเลขผู้เสียภาษีของผู้ซื้อ
ใบกำกับเต็มรูปต้องมีอะไรบ้าง
คำว่าใบกำกับภาษี ชื่อ ที่อยู่ เลขผู้เสียภาษีของผู้ขายและผู้ซื้อ เลขที่ วันที่ รายการ และ VAT แยกจากมูลค่า
ยังไม่จด VAT ต้องขอใบกำกับเต็มรูปไหม
ไม่จำเป็นเพื่อเคลม VAT แต่บริษัทควรมีบิลชื่อบริษัทเป็นหลักฐานรายจ่าย
ลืมเคลมภาษีซื้อเดือนที่แล้ว เคลมทีหลังได้ไหม
ได้ตามเงื่อนไข แต่ไม่เกิน 3 ปีนับจากวันที่ออกใบกำกับ (มาตรา 82/3)
มีใบกำกับเต็มรูปค่าเลี้ยงลูกค้า เคลมได้ไหม
ไม่ได้ ค่ารับรองเป็นภาษีซื้อต้องห้ามตามมาตรา 82/5
ใช้ใบกำกับปลอมโดยไม่รู้ ผิดไหม
ภาษีซื้อจากใบที่ผู้ออกไม่มีสิทธิเคลมไม่ได้ ต้องคืนพร้อมเงินเพิ่มและเบี้ยปรับ จึงควรเช็กผู้ขายก่อน
บิลค่าไฟชื่อเจ้าของ เคลมในนามบริษัทได้ไหม
โดยทั่วไปไม่ได้ เพราะชื่อผู้ซื้อไม่ใช่ผู้ประกอบการ (โดยประมาณ เช็กกับนักบัญชี)
